Khi nào giải nén online là lựa chọn thiết thực
Mọi hệ điều hành máy tính đều mở được tệp ZIP thông thường, nhưng khi ai đó gửi cho bạn tệp RAR hay 7z, bạn thường bị kẹt: Windows chỉ mới hỗ trợ sẵn các định dạng này gần đây, các phiên bản cũ hơn và nhiều laptop công ty thì không có, Chromebook và điện thoại xử lý chúng kém, còn cài phần mềm nén trên máy tính văn phòng được quản lý thường cần quản trị viên.
Mở tệp nén ngay trong trình duyệt giải quyết những tình huống đó:
- Khách hàng gửi tệp dự án dạng
.rartrong khi bạn đang dùng máy tính công ty bị khóa quyền. - Bạn chỉ cần một tài liệu trong bản sao lưu 2 GB và không muốn giải nén toàn bộ.
- Bạn đang dùng Chromebook hoặc máy mượn, không cài được phần mềm.
- Bạn muốn xem bên trong tệp đính kèm có gì trước khi giải nén bất cứ thứ gì ra ổ đĩa.
Hoạt động thế nào mà không cần tải lên
Công cụ giải nén được xây dựng trên libarchive, thư viện mã nguồn mở cũng là nền tảng của lệnh tar trên macOS và các hệ BSD. Nó được biên dịch sang WebAssembly và chạy trong một worker nền bên trong tab trình duyệt. Trang web đọc tệp nén trực tiếp từ ổ đĩa của bạn; tệp không bao giờ được gửi đi đâu cả. Điều đó khiến công cụ phù hợp cho hợp đồng, bảng lương xuất ra hay mã nguồn không nên đi qua máy chủ bên thứ ba.
Sau khi bạn thả tệp vào, tệp nén được mở và toàn bộ nội dung được liệt kê, sắp xếp theo đường dẫn, kèm dung lượng chưa nén của từng tệp. Mọi tệp đều được chọn sẵn. Từ đó bạn có thể:
- Nhấn nút tải xuống ở bất kỳ tệp nào để chỉ lưu riêng tệp đó.
- Bỏ chọn những gì không cần và tải phần còn lại một lần. Nếu chọn nhiều hơn một tệp, chúng được gói vào một tệp ZIP duy nhất mang tên tệp nén gốc kèm hậu tố
-extracted, và cấu trúc thư mục được giữ nguyên bên trong.
Tệp ZIP gộp được lưu mà không nén lại. Các tệp giải nén ra thường đã là định dạng nén sẵn như JPG, MP4 hay DOCX, nên nén lần nữa chỉ tốn thời gian mà gần như không giảm được dung lượng.
Sơ lược về các định dạng
- ZIP — định dạng phổ thông ra đời năm 1989, đọc được ở mọi nơi. Mức nén vừa phải; mã hóa hoặc là ZipCrypto cũ yếu, hoặc là AES-256.
- RAR — định dạng độc quyền phổ biến cho các tệp tải về lớn và bộ nhiều phần. Hỗ trợ đọc cả RAR4 lẫn RAR5 mới hơn.
- 7z — định dạng của 7-Zip, thường nhỏ hơn ZIP 10–30% với văn bản và mã nguồn nhờ thuật toán nén LZMA2, có mã hóa AES-256.
- TAR, TAR.GZ, TAR.BZ2, TAR.XZ — họ định dạng Unix. TAR chỉ gom các tệp lại; GZ, BZ2 và XZ nén khối đã gom. Phổ biến cho mã nguồn, bản sao lưu máy chủ và phần mềm Linux.
- ISO — ảnh đĩa; bạn có thể duyệt và lấy từng tệp ra mà không cần ghi đĩa hay mount.
- CAB — định dạng cabinet của Microsoft, thường nằm trong bộ cài đặt và gói driver.
Tệp nén có mật khẩu
Nếu tệp ZIP được mã hóa (ZipCrypto hoặc AES-256), công cụ sẽ báo tệp nén được bảo vệ bằng mật khẩu và hiển thị ô nhập mật khẩu. Nhập mật khẩu rồi tải xuống như bình thường; mật khẩu được kiểm tra khi giải nén tệp đầu tiên, và nếu sai bạn sẽ thấy thông báo rõ ràng "Sai mật khẩu" thay vì nhận về tệp hỏng.
Ngoại lệ là tệp nén RAR và 7z đã mã hóa: bộ xử lý trong trình duyệt đọc được cấu trúc nhưng không giải mã được, nên công cụ sẽ báo ngay thay vì hỏi mật khẩu. Hãy mở những tệp này bằng phần mềm giải nén trên máy tính như 7-Zip, WinRAR hoặc The Unarchiver.
Ở đây không có cách nào khôi phục mật khẩu đã quên, cũng không có tùy chọn dò mật khẩu (brute-force). Mật khẩu phân biệt chữ hoa chữ thường, và khi sao chép từ email hay tin nhắn đôi khi sẽ dính theo một dấu cách ở cuối, đó là lý do phổ biến nhất khiến một mật khẩu đúng bị từ chối.
Các sự cố thường gặp
- "Không thể mở tệp nén này." Tệp có lẽ bị hỏng hoặc chưa tải đủ, thường gặp nhất là do tải xuống bị gián đoạn. Hãy so dung lượng tệp với con số người gửi cho biết rồi tải lại. Tệp có phần mở rộng gây nhầm lẫn, ví dụ một tệp
.exebị đổi tên, cũng sẽ lỗi ở đây. - Tệp nén chia phần như
.part1.rar,.z01hay.7z.001không mở được, vì mỗi phần chỉ là một mảnh của một tệp nén duy nhất. Hãy ghép hoặc giải nén chúng bằng phần mềm nén trên máy tính. - Tệp nén rất lớn bị chậm hoặc dừng. Công cụ chấp nhận tệp nén đến 1 GB, nhưng việc giải nén diễn ra trong bộ nhớ thiết bị của bạn. Trên điện thoại hay máy tính bảng, một tệp nén 700 MB có thể vượt giới hạn của trình duyệt; hãy giải nén ít tệp hơn mỗi lần, hoặc dùng máy tính.
- Tên tệp bị lỗi ký tự. Các tệp ZIP cũ tạo trên Windows bằng ngôn ngữ không dùng chữ Latin đôi khi lưu tên tệp theo bảng mã cũ. Nội dung vẫn nguyên vẹn; chỉ cần sửa lại tên sau khi lưu.
Nếu bạn cần làm điều ngược lại là gói tệp để gửi đi, hãy dùng Tạo tệp ZIP online, công cụ này cũng chạy hoàn toàn trong trình duyệt.