Tệp WebM đến từ đâu
WebM được Google ra mắt năm 2010 như một định dạng video miễn phí bản quyền cho web. Nó được xây dựng trên container Matroska và chứa video VP8, VP9 hoặc AV1 cùng âm thanh Vorbis hoặc Opus. Bạn thường có tệp WebM trong tay mà không hề chủ động chọn nó:
- Bản quay màn hình thực hiện trong trình duyệt, ví dụ qua tiện ích mở rộng hoặc công cụ ghi hình trên web, vốn dùng MediaRecorder tích hợp của trình duyệt.
- Clip lưu từ website và nền tảng mạng xã hội phát trực tuyến bằng VP9.
- Tệp xuất từ một số công cụ làm hoạt hình, meme và quay game.
- Bản ghi từ các dịch vụ gọi video và tin nhắn thoại.
Trình duyệt phát WebM không chút trục trặc. Vấn đề bắt đầu ở những nơi khác: iMovie và Final Cut không nhập được, Premiere cần thêm bước, iPhone đời cũ không phát được trong ứng dụng Ảnh, nhiều TV bỏ qua nó, và một số ứng dụng nhắn tin cùng biểu mẫu tải lên từ chối phần mở rộng này.
Vì sao WebM luôn phải mã hóa lại
Một số công cụ chuyển đổi có thể đóng gói lại tệp sang MP4 trong vài giây khi codec vốn đã tương thích. Với WebM, lối tắt đó không giúp được gì: toàn bộ mục đích của việc chuyển đổi là để có H.264, mà WebM không bao giờ chứa H.264. Ngay cả khi về mặt kỹ thuật MP4 có thể chứa VP9 hoặc AV1, những thiết bị từ chối WebM thường cũng từ chối luôn các codec đó.
Vì vậy công cụ luôn giải mã WebM và mã hóa một luồng mới:
- Video: H.264 ở CRF 23, màu chuẩn 8 bit 4:2:0, tổ hợp được phần cứng hỗ trợ rộng rãi nhất.
- Âm thanh: Opus hoặc Vorbis được chuyển sang AAC ở 128 kbit/s.
- Cấu trúc tệp: chỉ mục được ghi ở đầu tệp MP4, nên nó có thể bắt đầu phát trong trình duyệt hay ứng dụng nhắn tin trước khi tải về xong.
Độ phân giải và tốc độ khung hình không đổi. Trong trình duyệt, bộ mã hóa dùng preset ultrafast; tùy chọn máy chủ dùng medium với cùng CRF, tốn nhiều CPU hơn nhưng thường cho tệp nhỏ hơn.
Hãy chuẩn bị tinh thần MP4 sẽ nặng hơn
VP9 và AV1 mới hơn và hiệu quả hơn H.264. Để có cùng chất lượng hình ảnh, H.264 cần nhiều hơn VP9 khoảng 30 đến 50% số bit, và còn nhiều hơn nữa so với AV1. Cộng thêm preset nhanh trong trình duyệt, một tệp WebM 40 MB dễ dàng thành tệp MP4 70 đến 100 MB.
Có hai cách để giảm dung lượng:
- Dùng xử lý trên máy chủ, nén tốt hơn ở cùng chất lượng. Sử dụng miễn phí gồm một tác vụ mỗi ngày với tệp đến 500 MB; Premium không giới hạn và nhận tệp đến 4 GB.
- Chạy tệp MP4 qua Nén video sau đó với mức nén Nhẹ hoặc Vừa.
Bản quay màn hình: những vấn đề riêng
Bản quay màn hình từ trình duyệt là nguồn WebM phổ biến nhất và đi kèm những đặc điểm riêng.
Thiếu thời lượng và không tua được
MediaRecorder ghi tệp ngay trong lúc quay và thường không bao giờ lưu tổng thời lượng. Khi đó trình phát hiển thị 0:00 hoặc thanh thời gian cứ dài mãi ra, và tua thì nhảy lung tung hoặc không được. Mã hóa lại sẽ ghi một chỉ mục đúng chuẩn, nên tệp MP4 có thời lượng chính xác và tua bình thường. Chỉ riêng điều này đã là lý do chính đáng để chuyển đổi bản ghi trước khi chia sẻ hoặc chỉnh sửa.
Tốc độ khung hình thay đổi
Công cụ ghi hình chỉ chụp khung hình khi có gì đó thay đổi trên màn hình, nên bản ghi một slide tĩnh có thể có những khoảng trống dài giữa các khung hình. Việc chuyển đổi giữ hình và tiếng đồng bộ qua những khoảng trống đó. Nếu bản ghi mở đầu hoặc kết thúc bằng vài phút chẳng có gì, hãy cắt bỏ trước bằng Cắt video: việc chuyển đổi ngắn hơn và tệp cũng nhỏ hơn.
Video trong suốt
WebM với VP8 hoặc VP9 có thể chứa kênh alpha, dùng cho sticker động và lớp phủ. H.264 không có vùng trong suốt, nên các vùng trong suốt sẽ thành màu đen trong MP4. Nếu bạn cần ảnh động có vùng trong suốt, hãy giữ WebM; nếu cần thứ gì đó phát thành vòng lặp ngắn trong khung chat hay tài liệu, Chuyển video sang GIF có thể phù hợp hơn.
Tốc độ và bộ nhớ trong trình duyệt
Giải mã VP9 và AV1 nặng hơn giải mã H.264, và toàn bộ tác vụ chạy trên một lõi CPU bằng WebAssembly. Kỳ vọng sơ bộ:
- Bản quay màn hình 1080p chuyển đổi với tốc độ xấp xỉ thời gian thực trên laptop đời mới, nên bản ghi 10 phút mất khoảng 10 phút.
- Điện thoại chậm hơn vài lần và có thể hết bộ nhớ với tệp trên vài trăm megabyte.
- Cả đầu vào lẫn đầu ra đều nằm trong bộ nhớ trình duyệt cho đến khi bạn tải về, nên hãy đóng các thẻ nặng khác khi xử lý tệp lớn.
Ở chế độ trình duyệt, không có gì được tải lên và tệp WebM gốc được giữ nguyên. Với bản ghi dài hoặc độ phân giải cao, tùy chọn máy chủ giúp tránh cả giới hạn bộ nhớ lẫn việc phải chờ trên thiết bị của bạn.